Geschiedenis Internationale Vrouwendag

In 1857 gaan in New York de textielarbeidsters de straat op om te protesteren tegen hun lage lonen, de slechte werkomstandigheden en de werkdagen van veertien uur. Als de demonstratie zich van de arme wijken verplaatst naar de rijkere buurten, slaat de politie hardhandig toe. Veel vrouwen worden gearresteerd. De vrouwen richten drie jaar later een eigen vakbond op, maar hun eisen worden niet ingewilligd. Meer dan vijftig jaar later, op 8 maart 1908, gaan ze weer de straat op. Hun eisen zijn nog steeds hetzelfde: gelijke beloning en waardering voor hun werk. Nieuwe strijdpunten zijn kiesrecht voor vrouwen en afschaffing van kinderarbeid.

In 1910 wordt in Kopenhagen de tweede Internationale Conferentie van Socialistische Vrouwen gehouden. Daar wordt een voorstel aangenomen van de Duitse socialiste Clara Zetkin om elk jaar een Internationale Vrouwendag te organiseren. Het doel is de met geweld neergeslagen staking van de arbeidsters uit New York te herdenken en elk jaar stil te staan bij de positie van vrouwen in de wereld.

De eerste Internationale Vrouwendag wordt gevierd in 1911 door vrouwen in Duitsland, Oostenrijk, Denemarken, Zwitserland en de USA. Er is nog geen vaste datum. Een jaar later, in 1912, wordt de viering voor het eerst in Nederland georganiseerd door de Bond van Sociaal-Democratische Vrouwenclubs. De thema's vrede en algemeen kiesrecht voor mannen en vrouwen staan centraal. Vanaf die tijd grijpen steeds meer vrouwen in allerlei landen de dag aan om aandacht te vragen voor hun rechten en hun problemen.

In 1921 stelt het Internationale Vrouwensecretariaat voor om een vaste datum te kiezen voor de Vrouwendag. De keuze valt op 8 maart. Dat was niet alleen de dag van de vrouwendemonstratie in de Verenigde Staten in 1908. Want op diezelfde dag in 1917 waren in St. Petersburg vrouwen massaal in opstand gekomen tegen het voedseltekort en de verschrikkingen van de oorlog. Hun stakingen en demonstraties liepen uit op een algemene werkstaking. Naast Internationale Vrouwendag werd 8 maart hierdoor ook een officiële communistische feestdag. De algemene werkstaking werd elk jaar herdacht als eerste begin van de Russische revolutie. In 1921 stelt het Internationale Vrouwensecretariaat voor om een vaste datum te kiezen voor de Vrouwendag. De keuze valt op 8 maart. Dat was niet alleen de dag van de vrouwendemonstratie in de Verenigde Staten in 1908. Want op diezelfde dag in 1917 waren in St. Petersburg vrouwen massaal in opstand gekomen tegen het voedseltekort en de verschrikkingen van de oorlog. Hun stakingen en demonstraties liepen uit op een algemene werkstaking. Naast Internationale Vrouwendag werd 8 maart hierdoor ook een officiële communistische feestdag. De algemene werkstaking werd elk jaar herdacht als eerste begin van de Russische revolutie.

In de dertiger jaren van de vorige eeuw is er minder aandacht voor de viering van de Vrouwendag onder invloed van de overal heersende economische crisis. Ook tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog zijn vrouwenrechten geen prioriteit; de focus ligt op overleven en wederopbouw. In de jaren zestig ontstaat er echter in de Verenigde Staten en West-Europa een behoefte aan algemene democratisering en emancipatie. De tweede feministische golf komt aanrollen en is niet meer te stoppen. Het jaar 1975 wordt uitgeroepen tot het Internationale Jaar van de vrouw. In 1978 wordt 8 maart door de Verenigde Naties officieel erkend als Internationale Vrouwendag. Vrouwen organiseren zich op vele fronten en de Vrouwendag wordt overal weer massaal gevierd. Tot op de dag van vandaag wordt 8 maart door vele vrouwen wereldwijd aangegrepen om aandacht te vragen voor hun positie. En natuurlijk wordt er ook uitbundig feest gevierd om te herdenken wat er allemaal al is bereikt in de afgelopen 100 jaar!